Header Color:
Main Color:
Bottom Color:
Background Image:
  • background1
  • background2
  • background3
  • background4
  • background5
  • background6
  • background7
  • background8
  • background9

 


مفاهیم کلی و کلیات آتی، سکه

تعریف قرارداد آتی

قرارداد آتی، قراردادی است که بر اساس آن فروشنده متعهد می شود در سررسید معین، مقدار معینی از کالای مشخص را به قیمت مشخص بفروشد و در مقابل، طرف دیگر قرارداد متعهد می شود همان کالا با همان مشخصات را در سررسید معین بخرد و برای اینکه هر دو طرف به تعهدات خود عمل کنند باید مبلغی را به عنوان وجه تضمین اولیه نزد اتاق پایاپای بگذارند که متناسب با تغییرات قیمت آتی باید این وجه تضمین اولیه را تعدیل کنند.

همان طور که در تعریف فوق نیز اشاره شد قراردادهای قابل معامله در بورس باید از استاندارد و مشخصات معینی برخوردار باشند. از این رو هر دارایی که به عنوان داریی پایه قراردادهای آتی در بورس کالای ایران انتخاب می شود باید شرایط خاصی را داشته و استانداردهای لازم را دارا باشد. از این رو برای راه اندازی قرارداد آتی بر روی هر کالاباید آن کالا در هیأت پذیرش بورس کالای ایران مورد بررسی و پذیرش قرار گیرد.

پذيرش اوراق بهادار مبتني بر کالا که میتواند شامل قراردادهای آتی، اختیار معامله و سلف موازی استاندارد باشد به درخواست بورس کالا توسط هيئت پذيرش انجام می شود. بورس کالا پس از دريافت پيشنهاد توليد کنندگان، مصرف کنندگان، واردکنندگان، کارگزاران يا ساير نهادهاي مالي مربوط اقدام به ارائه درخواست پذيرش اوراق بهادار مبتني بر کالا م ينمايد. جهت پذيرش اوراق بهادار مبتني بر کالا از جمله قراردادهاي آتي موارد زير توسط بورس کالا تهيه و به هيئت پذيرش ارائه میگردد:

  گزارش توجيهي پذيرش شامل:

  • تعريف و استانداردهاي دارايي پايه
  • مشخصات بازار نقدي دارايي پايه
  • آمار توليد، مصرف، واردات و صادرات دارايي پايه
  • توليدکنندگان و مصر فکنندگان عمدة داخلي و خارجي
  • قوانين خاص حاکم بر توليد ،مصرف، قيمت گذاري، واردات يا صادرات دارايي پايه
  • روند تغ ييرات قيمت داخلي و بين المللي دارايي پايه طي 3 سال گذشته
  • پيشنهاد دامنه نوسان قيمت روزانه قرارداد آتي و سقف حجم هر سفارش
  • نمونۀ مشخصات قرارداد آتي

 

 

ا ميدنامه

پس از پذیرش قرارداد مذکور در هیأت پذیرش ویژگی ها و شرایط دارایی پایه و برخی از شرایط انجام معاملات در قالب مشخصات قرارداد برای هر کالا در امیدنامه هر قرارداد منتشر می شود. در جداول زیر مشخصات قرارداد آتی بر روی کالای سکه طلا قابل مشاهده می باشد.

 

نماد معاملاتی

هر نماد معاملاتی متشکل از نام کالا، ماه و سال قرارداد است. نمادهای معاملاتی باید به تصویب هیئت پذیرش برسند. نمادهای معاملاتی قراردادهای آتی سکه طلا براساس سال و ماه قرارداد به صورت زیر خواهد بود.

 

نمای بازار قراردادهای آتی

در دسترس عموم قرار دارد. www.ime.co.ir نمای بازار قرارداد های آتی در سایت می باشد.

  1. »GCES90« .کد قرارداد، همان نماد معاملاتی هر تابلو می باشد. در نمای بازار معاملاتی فوق، کد قرارداد
  2. آخرین روز معاملاتی هر قرارداد آتی، که در این نماد 20/12/9 می باشد.
  3. اندازه قرارداد، حجم دارایی پایه برای هر قرارداد را که در سررسید قرارداد باید تحویل داده شود، مشخص می کند. در این نماد اندازه هر قرارداد برابر با 10 سکه تمام می باشد.
  4. صف خرید یا تقاضا، که در آن خریداران یا متقاضیان قرارداد آتی با توجه به اولویت قیمتی-زمانی در صف خریدقرار می گیرند.
  5. نشان دهند ه تعداد سفارشات خرید در قیمت 8431000 می باشد. در نمای معاملاتی این نماد مشاهده می کنید که در ابتدای صف خرید 6 سفارش خرید در قیمت 8431000 )بالاترین قیمت( وجود دارد
  6. نشان دهند ه قیمت سفارشات خرید می باشد. در نمای معاملاتی فوق مشاهده م یکنید که در ابتدای صف خرید، بالاترین قیمت سفارش خرید یعنی 8431000 ریال قرار دارد
  7. صف فروش یا عرضه، که در آن فروشندگان یا عرضه کنندگان قرارداد آتی با توجه به اولویت قیمتی-زمانی در صف فروش قرار می گیرند.
  8. نشان دهند هی تعداد سفارشات فروش در قیمت 8447000 می باشد. در نمای معاملاتی فوق مشاهده م یکنید در ابتدای صف فروش 1 سفارش فروش به قیمت 8447000 ثبت شده است
  9. نشان دهند هی قیمت سفارشات فروش می باشد. در نمای معاملاتی فوق مشاهده م یکنید که در ابتدای صف فروش، بالاترین قیمت سفارش فروش یعنی 8447000 ریال قراردارد.
  10. قیمت تسویه روز معاملاتی قبل که ملاک انجام تسویه روزانه می باشد. همانطور که مشاهد ه می کنید قیمت تسویه روز قبل 8393333 ریال بوده است.
  11. قیمتهای معامله شده در هر نماد معاملاتی، به ترتیب شامل قیمت اولین معامله انجام شده، بالاترین قیمت معامله شده، پایین ترین قیمت معامله شده و قیمت آخرین معامله ا نجام شده میباشد. هما نطور که درا ین قسمت ا ز نماد معاملاتی مشاهده می کنید، اختلاف قیمت اولین معامله انجام شده نسبت به قیمت تسویه روز قبل، در پایین عدد مربوط )%0/ به قیمت اولین معامله انجام شده به دو صورت عدد مطلق و درصد تغییرات که در مثال فوق معادل 5667 ریال)یا 07 می باشد، آورده شده است. لازم به ذکر است که رنگ سبز در نمای بازار آتی به معنای افزایش در نرخ و رنگ قرمز به معنای کاهش در نرخ مورد نظرمیباشد. )و به طور مشابه، مبلغ و درصد تغییرات نسبت به قیمت تسویه روز قبل، برای بالاترین، پایین ترین و آخرین قیمت معامله شده در طی جلسه معاملاتی، قابل مشاهده است(.
  12. نشان دهنده حجم معاملات ا نجام شده طی روز،ا زلحظه شروع جلسه معاملاتی تا زمان مشاهده نمای بازار آتی میباشد.
  13. نشان دهنده ارزش معاملات ا نجام شده طی روز،ا ز لحظه شروع جلسه معاملاتی تا زمان مشاهده نمای بازار آتی میباشد.
  14. نشان دهنده مجموع موقعیتهای تعهدی باز در نماد معاملاتی مذکور در هر لحظها ز زمان است.
  15. نشان دهنده تغییرات در تعداد موقعیتهای تعهدی باز طی جلسه معاملاتی در هر لحظه ا ز زمان است.

 

نحوه دریافت کد معاملاتی آتی، سکه

افراد حقیقی یا حقوقی برای شروع فعالیت در بازار معاملات قراردادهای آتی، ابتدا باید به یکی از کارگزاران بورس کالا  که داری مجوز معاملاتی قراردادهای آتی باشند مراجعه کنند. مشتریان علاوه برتکمیل فرم درخواست (فرم درخواست کد معاملاتی) باید مدارک زیر را نیز به شرکت کارگزاری ارائه کنند:

  • رونوشت شناسنامه (به همراه اصل جهت مطابقت و احراز هویت)
  • رونوشت کارت ملی (به همراه اصل جهت مطابقت و احراز هویت)
  • رونوشت گواهی گذراندن دوره‌های آموزشی مورد تأیید بورس (به همراه اصل جهت مطابقت با رونوشت ارائه شده)
  • تکمیل و امضای اقرارنامه و بیانیه ریسک معاملات قراردادهای آتی در حضور کارگزار
  • تکمیل و امضای فرم معرفی اطلاعات حسابهای بانکی مشتری در حضور کارگزار
  • معرفی دو حساب بانکی افتتاح شده نزد بانکهای عامل تسویه قراردادهای آتی (یکی از نوع حساب شخصی و دیگری از نوع حساب دراختیار بورس که به آن حساب عملیاتی می گویند)

شایان ذکر است مشتریان فقط با یک کارگزاری مجاز به انجام معاملات قراردادهای آتی می باشند و درصورت تمایل به تغییر کارگزاری خود، باید فرم درخواست انتقال کد معاملاتی قراردادهای آتی را تکمیل و آن را به کارگزار مورد نظر خود ارائه کنند.

  حساب عملیاتی

حساب عملیاتی مشتری، حساب بانکی مشتری است که جهت تسویه وجوه توسط اتاق پایاپای، مورد استفاده قرار میگیرد. برای اخذ هر قرارداد آتی، وجه تضمین اولیه باید در این حساب موجود باشد. حساب در اختیار بورس، حسابی است که مشتری صرفا قادر به واریز وجه و همچنین مشاهده اطلاعات مربوط به حساب می باشد و حق برداشت از حساب مذکور فقط در اختیار اتاق پایاپای می باشد.

 

درخواست انتقال وجه

اگر مشتری قصد برداشت وجهی از حساب عملیاتی خود را داشته باشد، باید فرم درخواست انتقال وجه را تکمیل و آن را به کارگزاری ارائه کند. انتقال وجه از حساب در اختیار بورس فقط به حساب شخصی ذکر شده در فرم معرفی اطلاعات حسابهای بانکی مشتری امکان پذیر می باشد.

ثبت سفارش مشتری

قبل از ثبت سفارشات مشتری در فرمهای ثبت سفارش، کارگزاران می بایست از واریز وجه تضمین اولیه توسط مشتریان، به ازای هر قرارداد آتی اطمینان حاصل نمایند.
کارگزاران موظفند کلیه سفارشات هر مشتری را در فرمهای ثبت سفارش که توسط بورس ابلاغ می شود، ثبت نمایند. سفارشات می توانند به صورت کتبی، تلفنی، از طریق اینترنت و یا سایر رو شهای تعیین شده توسط بورس انجام شوند.
هر سفارش حداکثر می تواند 10 قرارداد آتی را در برگیرد. به عنوان مثال اگر شخصی مایل به اخذ قرارداد آتی به میزان 500 عدد سکه باشد، باید آن را حداقل طی 5 سفارش که هر کدام شامل 10 قرارداد آتی باشد، ثبت کند. حداکثر تعداد موقعیت های تعهدی باز هر مشتری، طبق ضوابط بورس تعیین می شود که در مشخصات قرارداد آتی مندرج می شود.

 

سفارشات از لحاظ نوع به دو دسته قابل تقسیم می باشند:

  • سفارش به قیمت معین: سفارشی است که باید در قیمت تعیین شده توسط مشتری یا قیمت بهتر انجام شود.
  • سفارش به قیمت بازار: سفارشی است که مشتری تعیین می کند در قیمت بازار معامله شود.

سفارشات از لحاظ اعتبار نیز به چهار دسته تقسیم می شوند:

  • اعتبار جلسه معامله: اعتبار این نوع سفارش تا پایان جلسه معاملاتی خواهد بود.
  • اعتبار روزانه: اعتبار تا پایان روز معاملاتی ثبت سفارش. تفاوت این نوع سفارش با سفارش قبلی در این است که به عنوان مثال ممکن است در طی روز، دو جلسه معاملاتی برگزار شود. اعتبار روزانه یعنی تا پایان هر دو جلسه معاملاتی که در طی روز انجام می شود.
  • اعتبار تا زمان ابطال: اعتبار این نوع سفارش تا زمان حذف آن توسط مشتری خواهد بود.
  • اعتبار تا زمان تعیین شده: اعتبار این نوع سفارش تا زمان تعیین شده در سفارش می باشد.

لازم به ذکر است هم اکنون در بورس کالا، سفارشات مشتریان فقط تا پایان جلسه معاملاتی اعتبار دارد.

 

فرآیند معاملات آتی، سکه

انجام معاملات آتی

هنگام ثبت سفارش توسط کارگزار، سفارشات مشتریان بر اساس اولویت قیمت و درصورت تساوی قیمتها بر اساس اولویت زمانی ورود سفارش به سامانه معاملاتی اجرا می شود.

قبل از شروع معامله در هر نماد معاملاتی در دوره پیش گشایش، مشتریان میتوانند از وضعیت بازار ارزیابی داشته باشند. دوره پیش گشایش دوره ایست که در آن امکان ثبت، تغییر و حذف سفارش وجود دارد اما هیچ معامله ای انجام نمی شود. مدت این دوره 30 دقیقه ابتدایی جلسه معاملاتی است که پس از آن حراج تک قیمتی اجرا خواهد شد. پس از دوره پیش گشایش، حراج تک قیمتی، جهت کشف یک نرخ برای اجرای سفارشات ثبت شده انجام می شود. در حراج تک قیمتی از بین قیمت های موجود در صف خرید و صف فروش که امکان انطباق با یکدیگر را دارند، قیمتی انتخاب می شود. که براساس آن بیشترین حجم معاملات در بازار امکانپذیر باشد. سپس تمامی سفارشات ممکن را به آن قیمت با یکدیگر تطبیق داده و از صف خارج می نمایند. پس از حراج تک قیمتی معاملات با حراج پیوسته ادامه می یابد. لازم به ذکر است در اولین روز شروع نماد معاملاتی جدید در صورت عدم انجام معامله در حراج تک قیمتی، قرارداد آتی متوقف و مجددا همین فرآیند، روز کاری بعد تکرار خواهد شد. در حراج پیوسته سفارشات خرید و فروش به ترتیب، با اولویت قیمتی و سپس اولویت زمانی برای مشتریان در صف خرید یا فروش قرار می گیرند. هر زمان قیمت خرید و فروش با یکدیگر تطبیق یابند (Matching) در همان زمان معامله انجام می گیرد.

قابل ذکر است که در دوره پایانی معاملات یعنی 5 دقیقه پایانی یک روز معاملاتی، ورود سفارش جدید یا ابطال سفارشات امکان پذیر می باشد.

 

  

ساعات و روزهای انجام معامله در بورس توسط هیئت مدیره بورس تعیین و اعلام می شود. ساعت انجام معاملات، روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت 10 الی 18 و پنج شنبه ها از ساعت 10 الی 16 می باشد. تغییرات ساعات و روزهای معامله حداقل به اطلاع عموم می رسد.

تغییرات ساعات و روزهای معامله حداقل سه روز کاری قبل،ا ز طریق سایت رسمی بورس کالا www.ime.com به اطلاع عموم می رسد. مشتریان برای آگاهی از تغییرات اعمال شده در بازار می توانند اطلاعیه ها را پیگیری کنند.

به طور کلی دوره معاملات هر قراردادآتی، فاصله زمانی اولین تا آخرین روز معاملات می باشد. آخرین روز معاملاتی هر قرار داد آتی، در نمای بازار هر نماد معاملاتی، قابل مشاهده می باشد که به طور معمول پنج روز قبل از پایان ماه قرارداد می باشد. به عنوان مثال آخرین روز معاملاتی قرارداد آتی سکه طلا تحویل تیرماه 91 تاریخ 26/4/1391 می باشد.

فرآیند تسویه

تسویه روزانه

طی عملیات به روز رسانی حسا بها، بر مبنای آخرین قیمت تسویه روزانه، سود یا زیان حاصله در اثر اتخاذ قرارداد آتی در طی روز، توسط اتاق پایاپای در پایان جلسه معاملاتی به حساب عملیاتی مشتری واریز یا از آن کسر می شود. دوره تسویه روزانه و عملیات به روز رسانی حسا بها، در صورت عدم تشکیل بازار جبرانی، بعد از پایان آخرین جلسه معاملاتی، آغاز می شود. آغاز این دوره در روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت 18 و پنجشنبه ها از ساعت 16 می باشد.

 

نحوه محاسبه قیمت تسویه

قیمت تسویه روزانه میانگین وزنی قیمت معاملات انجام شده، طی نیم ساعت پایانی آخرین جلسه معاملاتی طی آن روز است.
چنانچه حجم معاملات انجام شده در نیم ساعت پایانی، کمتر از 20 % حجم کل معاملات همان روز باشد؛ برای محاسبه قیمت تسویه روزانه، میانگین وزنی قیمت معاملات انجام شده طی یک ساعت پایانی آخرین جلسه معاملاتی آن روز را در نظر می گیرند.
اگر حجم معاملات انجام شده در یک ساعت پایانی، کمتر از 20 % حجم کل معاملات همان روز باشد؛ محاسبه قیمت تسویه روزانه، براساس میانگین وزنی قیمت کل معاملات انجام شده در آن روز می باشد. درصورتیکه در یک روز هیچ معامل های انجام نشود، برای بدست آوردن قیمت تسویه، میانگین ساده قیمت بهترین سفارش خرید و فروش ثبت شده در تابلو معاملات)سرخط ها( در لحظه اتمام جلسه معاملاتی در آن روز، در نظر گرفتهمی شود . اگر نتوان با هیچ یک از روش های فوق، قیمت تسویه را محاسبه نمود )مثلا در شرایطی که در کل روز فقط صف خرید یا فقط صف فروش وجود داشته باشد(، قیمت تسویه به صورت تئوریک محاسبه می شود. این محاسبه از طریق فرمول تعیین شده توسط کمیته آتی که به تصویب هیئت مدیره بورس رسیده است، انجام می شود.

به روز رسانی حساب ها

قیمت « پس از محاسبه قیمت تسویه روزانه، عملیات به روز رسانی حسا بها انجام می شود. بدین معنی که تفاوت و متناسب با اندازه قرارداد، توسط اتاق پایاپای به » قیمت تسویه روزانه محاسبه شده « با » تعهد شده در قرارداد آتی حساب عملیاتی مشتری در صورت سود واریز، یا در صورت زیان از آن حساب کسر می شود. تسویه روزانه برای سه دسته از مشتریان )یا سرمایه گذاران( انجام می شود؛

  1. مشتریانی که در طی دوره معاملاتِ یک نماد معاملاتی، موقعیت تعهدی باز دارند؛ به عنوان مثال مشتری در طی نماد معاملاتی موقعیت تعهدی خرید اتخاذ کرده است، در این صورت تا زمانی که موقعیت تعهدی او در دوره معامله باز باشد، تسویه روزانه در پایان هر جلسه معاملاتی، برای او انجام می شود.
  2. مشتریانی که در طی دوره معاملاتِ یک نماد معاملاتی، موقعیت تعهدی باز دارند ولی در طی امروز از طریق اخذ موقعیت تعهدی معکوس، اقدام به بستن موقعیت تعهدی خود کرده اند؛ به عنوان مثال مشتری چند روز قبل، در طی یک نماد معاملاتی موقعیت تعهدی خرید اتخاذ کرده است و امروز با اخذ موقعیت تعهدی فروش، موقعیت تعهدی خود را بسته است، تسویه روزانه در پایان جلسه معاملاتی امروز، برایا و انجام می شود.
  3. مشتریانی که در طی روز در جلسه معاملاتی یک نماد معاملاتی، موقعیت تعهدی باز اخذ کرده و در همان روز با اخذ موقعیت تعهدی معکوس، اقدام به بستن موقعیت تعهدی خود کرده اند؛ به عنوان مثال مشتری در جلسه معاملاتی امروز موقعیت تعهدی خرید اتخاذ کرده است و مجددا همین امروز با اخذ موقعیت تعهدی فروش، موقعیت تعهدی خود را بسته است، تسویه روزانه در پایان جلسه معاملاتی امروز، برایا و انجام می شود.

اخطاریه افزایش وجه تضمین

پس از انجام عملیات تسویه روزانه و به روزرسانی حسا بها، در صورتیکه مشتری در طی انجام معامله متحمل زیان شده باشد و پس از کسر زیان از حساب عملیاتی، وجه تضمین وی کمتر از حداقل وجه تضمین 1 شود، برای مشتری اخطاریه افزایش وجه تضمین صادر می شود. کارگزار موظف است بلافاصله پس از دریافت اخطاریه وجه تضمین، آن را به اطلاع مشتری برساند. مشتری می بایست. پس از دریافت این اخطاریه، حداکثر تا یک ساعت بعد ازشروع جلسه معاملاتی روز بعد، وجه تضمین جبرانی 2 را به حساب عملیاتی خود واریز نماید. اگر مشتری توان مالی برای واریز وجه تضمین جبرانی را نداشته باشد، باید با اتخاذ یک موقعیت تعهدی معکوس، موقعیت تعهدی خود را ببندد.

اگر مشتری اقدامی برای بستن موقعیت تعهدی باز خود و یا واریز وجه تضمین جبرانی نکند، پس از اتمام مهلت مشتری، کارگزار مربوطه بنابر دستور اتاق پایاپای و بدون توجه به خواست مشتری، اقدام به بستن تمام یا بخشی از موقعیتهای تعهدی باز مشتری، برای تأمین وجه تضمین جبرانی مورد نیاز می کند.

اگر شرایطی در بازار رخ دهد که مشتری یا کارگزار نتواند اقدام به بستن موقعیت تعهدی کند )به عنوان مثال مشتری موقعیت تعهدی خرید اتخاذ کرده است و هم اکنون مجبور به اخذ موقعیت تعهدی فروش می باشد؛ ولی در بازار معاملات آتی صف فروش شده است، در واقع هیچ معامله گری حاضر به خرید قرارداد وی نیست( در این صورت تمام یا بخشی از موقعیتهای تعهدی باز مشتری در بازار جبرانی بسته خواهد شد.

بازار جبرانی

بازار جبرانی در صورتی تشکیل می شود که پس از پایان معاملات روزانه، کارگزار نتواند موقعیت تعهدی باز مشتری را در مهلت مقرر ببندد. در نتیجه، در بازار جبرانی تمام یا بخشی ا ز موقعیتهای تعهدی باز مشتری، توسط ناظر بازار به قیمت های ممکن، طبق دستورا لعمل مربوطه، بسته می شود.

تحویل و تسویه نهایی

همگرايي قيمت آتي با قيمت نقدی

هرچه به زمان سررسید قرارداد آتی نزدیکتر می شویم، قيمت آتي به سمت قيمت نقدی ميل می کند و در سررسيد قرارداد آتي، قيمت آتي با قيمت نقدی تقریباً برابر و يا خيلي نزد كي می شود. براي فهم علت اين موضوع ابتدا فرض می کنیم، كه قيمت آتي بيشتر از قيمت نقدی در زمان تحويل باشد، در اين صورت مشتریان برای کسب سود، دارايي مورد نظر را در قالب یک قرارداد آتی می فروشند، سپس در قیمت نقدی اقدام به خرید نقدی دارایی می کنند. و سپس منتظر فرارسيدن زمان تحويل دارايي می مانند

و در زمان تحويل دارايي به اندازة اختلاف قيمت آتي و قيمت نقدی سود کسب می کنند. اکنون فرض كنيد، كه قيمت آتي پایین تر از قيمت نقدی در زمان تحويل باشد، در اين صورت مشتریانی كه قصد دارند دارايي موردنظر را خریداری کنند، ابتدا وارد كي قرارداد آتي شده، موقعیت تعهدی خريد اتخاذ می کنند . سپس منتظر فرارسيدن زمان تحويل دارايي می مانند و در زمان تحويل دارايي به اندازة اختلاف قيمت آتي و قيمت نقدی سود کسب می کنند. در حالت اول، فروش قرارداد آتي باعث كاهش قيمت آن و در حالت دوم خريد قرارداد آتي زمينه ی افزايش قيمت آنها را فراهم مي آورد.

  • لازم به ذکر است که ممکن است در سررسید قرارداد آتی، قیمت آتی به سمت قیمت نقدی میل نکند؛ که در این صورت انگیزه نکول برای یکی از طرفین بالا می رود و تفاوت قیمت نقدی و آتی از خریدار نکول کننده)در صورت بیشتر بودن قیمت آتی از قیمت نقدی (یا از فروشندهء نکول کننده) در صورت بیشتر بودن قیمت نقدی از قیمت آتی ( اخذ و به حساب طرف مقابل واریز می شود.

ارائه گواهی آمادگی تحویل

تمامی دارندگان موقعیت تعهدی باز، باید طی مهلت ارائه گواهی آمادگی تحویل)که 2 روز کاری قبل از آخرین روز معاملاتی هر نماد ممی باشد( توسط کارگزار مربوطه، گواهی آمادگی تحویل را به اتاق پایاپای ارائه کند.

درصورتیکه تا پایان مهلت مقرر برای ارائه گواهی آمادگی تحویل، دارند هی موقعیت تعهدی باز مدارک خود را ارائه نکند، قرارداد آتی وی بر اساس قیمت تسویه روز پایان مهلت ارائه گواهی آمادگی تحویل، تسویه نقدی شده و مشمول جریمه های مقرر در مشخصات قرارداد آتی می شود.

مشتریانی که اقدام به اخذ موقعیت تعهدی در روز ارائه گواهی آمادگی تحویل نموده اند باید با اخذ موقعیت تعهدی جدید در آن روز همزمان گواهی آمادگی تحویل را نیز ارائه کنند. پس از مهلت ارائه گواهی آمادگی تحویل، اخذ هرگونه موقعیت تعهدی جدید نشان دهنده آمادگی وی برای تحویل می باشد.

فرآیند تحویل بازار

دارندگان موقعیت تعهدی فروش موظند طی روز کاری پس از آخرین روز معاملاتی در زمان مشخص شده، به بانک عامل مراجعه و سکه های خود را به کارشناس مربوطه تحویل دهند. بانک پس ا ز دریافت وجه کارشناسی ا ز مشتری، اقدام به تعیین اصالت و کارشناسی سکه نموده و در صورت تکمیل تعداد سکه ها اقدام به صدور رسید تحویل سکه می نماید.

اطلاعات مربوط به شرایط و چگونگی فرایند تحویل نزدیک به تاریخ سررسید هر نماد معاملاتی در سایت شرکت بورس کالای ایران در قسمت اعلانات آتی قابل مشاهده م یباشد. دارندگان موقعیت تعهدی خرید نیز می بایست تا ساعت 12 همان روز کل وجه لازم متناسب با تعداد قراردادهای آتی مأخوذ را به حساب عملیاتی خود واریز نمایند.ا ین مبلغ به صورت زیر محاسبه می شود:

خریدارانی که وجه مذکور را به حساب خود واریز نموده اند می بایست 2 روز کاری پس از آخرین روز معاملاتی به بانک عامل مراجعه نمایند و در صورت عدم نکول فروشنده متناسب با تعداد قراردا دهای آتی خود سکه ها را تحویل بگیرد.

درصورت عدم واریز وجه مذکور توسط خریدار سکه ها به فروشنده مسترد می گردد و خریدار مشمول جریمه های مقرر در مشخصات قرار داد آتی خواهد شد. فروشنده نیز در صورت عدم تحویل سکه مشمول جریمه های مقرر در مشخصات قرارداد آتی خواهد شد.